Kościół Augustianów

św. Katarzyny Aleksandryjskiej i św. Małgorzaty

Kościół św. Katarzyny i św. Małgorzaty wzorowany był na kościele Mariackim. Jego strzelista i smukła sylwetka jest jednym z najlepszych przykładów architektury gotyckiej w Krakowie. Jednak można stwierdzić, że budowa kościoła nigdy nie została ukończona.

Historia

Kościół św Katarzyny na Kazimierzu w Krakowie został ufundowany przez króla Kazimierza Wielkiego w drugiej połowie XIV wieku. Budowa ta wiązała się z wydarzeniem tragicznym. Mianowicie biskup Krakowa nałożył na króla klątwę, a z wieściami wysłał księdza Marcina Baryczka. Król w przypływie złości kazał utopić posłańca w Wiśle, a gdy zrozumiał co uczynił, jako pokutę postanowił wybudować kościół w założonym przez siebie mieście Kazimierzu.

W roku 1378 biskup krakowski Jan konsekrował prezbiterium, a kościół został przekazany zakonowi Augustianów-Pustelników, którzy przybyli do Polski w 1342 roku. Do roku konsekracji świątyni wybudowane było wschodnie skrzydło klasztoru z krużgankiem i kaplicą św. Doroty, prezbiterium, a także fundamenty trójnawowego korpusu.

Budowę korpusu ukończono w przed 1399 rokiem. Można jednak powiedzieć, że budowa kościoła nigdy nie została ukończona, jako że w pierwotnych planach nawa główna miała być dłuższa o przynajmniej jedno przęsło (ok.12 m), zaś do fasady miały przylegać dwie wieże. Ściana zamykająca nawę miała być tylko ścianą tymczasową ze względu na planowaną rozbudowę. Dlatego też nie ma w niej drzwi, a zdobienia na jej szczycie powstały dopiero w XVII wieku.

W XV wieku dobudowano od południa kruchtę z dwoma portalami bogato zdobionych kamienną dekoracją rzeźbiarską.

Zniszczony w czasie trzęsienia ziemi i pożaru kościół został w 1631 odnowiony. Jednak w czasie najazdu Szwedów bazylikę zamieniono w szpital wojskowy, skład amunicji i stajnię. Kolejne nieprzyjacielskie wojska przebywające w Krakowie, wojska austriackie, nakazały zamknięcie kościoła i zamieniły go na magazyn siana i słomy.

Augustianie odzyskali kościół w 1814 roku. Jego stan nie był dobry i nadal się pogarszał. Jego stan był tak zły, że w 1827 roku Senat Wolnego Miasta Krakowa postanowił zburzyć kościół. Bazylikę uratowano dzięki staraniom biskupa Karola Skórkowskiego oraz Karola Wielogłowskiego. W 1864 roku rozpoczęto prace restauracyjne i prowadzono je aż do wybuchu I wojny światowej. Kolejne pogorszenie stanu kościoła nastąpiło po kasacji zakonu Augustianów, gdy kościół przekazano w ręce grekokatolików, co miało miejsce w 1950 roku.

W 1989 zakon Augustianów odrodził się i ponownie objął opieką kościół z przyległym klasztorem. Obecnie kościół jest ponownie w stanie renowacji.

Kataklizmy

Trzęsienie ziemi w 1443 roku poważnie uszkodziło kościół – runęło sklepienie prezbiterium. Na początku XVI wieku zostało ono zastąpione sklepieniem drewnianym przez mistrza Hanusza, który wykonał wtedy także szczyt zachodniej fasady. W 1556 klasztor i kościół dosięgnął pożar. Ponownie zawaliło się sklepienie, niszcząc gotycki ołtarz. Prace remontowe zakończyli Aleksander Gucci oraz Antonio Morosi, gdyż Tomasz de Robore, który je rozpoczął zginął w czasie pracy. Kolejne trzęsienie ziemi nastąpiło w 1786 roku. Wtedy to zawaliło się sklepienie nawy głównej. Ze względów bezpieczeństwa zamknięto wtedy świątynię, a nabożeństwa przeniesiono na krużganki. Współczesne sklepienie nawy jest XIX-wieczną kopią sklepienia sprzed kataklizmu, zaś w nawach bocznych i kaplicach można oglądać oryginalne gotyckie sklepienia.

Architektura

Kościół św. Katarzyny jest bazyliką trójnawową. Podziwiać można elementy systemu filarowo-szkarpowego. Z zewnątrz widoczne jest smukłe pięcioboczne zakończenie prezbiterium, które opięte jest silnie wystającymi szkarpami zakończonymi wapiennymi pinaklami. Od północy do kościoła przylega budynek klasztoru Augustianów z wirydarzem i krużgankami.

Wejście do gotyckiego kościoła prowadzi przez ceglaną kruchtę. Świątynia posiada dwie kaplice – północna i zachodnia. Pierwsza z nich została ufundowana przez Kazimierza Wielkiego i widnieje w niej imię fundatora KAZYMIR. Kaplica zachodnia nazywana jest Węgierską lub kaplicą św. Moniki i otwarta jest dla zwiedzających tylko w jeden dzień w roku - 27 kwietnia. Kaplicę tą łączy z żeńskim klasztorem Augustianek most – krużganek.

Warta uwagi jest także ceglana dzwonnica z XV wieku z oryginalną drewnianą nadbudową oraz budynek biblioteczny z XVII wieku.

Zabytkowe dzieła sztuki

Do najcenniejszych zabytków można zaliczyć barokowy ołtarz główny, który stanowi wybitne dzieło polskiej sztuki snycerskiej. Przedstawia on scenę mistycznych zaślubin św. Katarzyny. W nawie południowej znajduje się nagrobek Wawrzyńca Spytka Jordana z 1603 roku, którego autorem jest Santi Gucci. W nawie tej oglądać można także alegoryczny obraz „Koło Śmierci” z 1580 roku oraz przedstawienie Matki Boskiej Kotwicznej. W nawie głównej, na jednym z filarów po lewej stronie znajduje się XIV-wieczna rzeźba Madonny z dzieciątkiem. W nawie północnej wisi cykl barokowych obrazów Zachariasza Dzwonowskiego. Z kolei na krużgankach zachowały się renesansowe i gotyckie freski, m.in. „Chrystus bolesny w studni” (1470 rok, przemalowany w XVI wieku), „Św. Augustyn nadaje regułę Augustianom” (1425 rok), „Ukrzyżowanie” (poł. XVI wieku). Najcenniejszy jest jednak fresk z wizerunkiem Matki Boskiej Pocieszenia, który znajduje się w wydzielonej z krużganków kaplicy.

Zwiedzanie kościoła

Kościół udostępniony jest dla zwiedzających od wtorku do niedzieli. Obecnie prowadzony jest remont posadzki. Fotografowanie wnętrz kościoła jest dozwolone, jednak przy wyjściu z bazyliki umieszczona jest skarbonka z dobrowolną ofiarą za fotografowanie, która przeznaczona jest na renowację kościoła. Wykorzystując doskonałą akustykę kościoła organizowane są w nim koncerty muzyczne i chóralne.

Añade tu comentario

Su opinión

Comparte tus pensamientos

Tu apodo:
Título:
Tu comentario:

Calificación:

 

Nadie ha dado todavía una opinión. Si quieres compartir tus propias impresiones, recomendar el objeto o para advertir a alguien por favor describir aquí.

El come2europe.eu los editores no asumir la responsabilidad de las declaraciones de los Netizens publicados en el servicio de sitios web, y se reserva el derecho a corregir, reducir o eliminar los comentarios que contengan prohibida por la ley, también reconoció ofensivamente o infringir las normas de contenido social en contra de su voluntad