Bazylika Bożego Ciała

kościół pełen barokowego przepychu

Zespół budynków opactwa Bożego Ciała Kanoników Regularnych Laterańskich jest jednym z najpiękniejszych kościołów w Krakowie, a zarazem jednym z najcenniejszych zabytków kultury średniowiecznej w Europie Środkowej.

Historia

Kościół Bożego Ciała posiada swoja legendę. Mówi ona o kradzieży w kolegiacie Wszystkich Świętych, w czasie oktawy Bożego Ciała. Wtedy to łupem złodziei padła monstrancja z Najświętszym Sakramentem. Gdy złoczyńcy odkryli, że nie jest ona wykonana ze złota, porzucili ją na bagnach w miejscowości Bawół. Miejscowa ludność zauważyła jednak, że staw nocą świeci dziwnym blaskiem. W ten sposób odnaleziono skradzioną monstrancję z hostią. Na miejscu w którym została w cudowny sposób odnaleziona, król Kazimierz Wielki polecił wybudować kościół Bożego Ciała. Staw zasypano, bagna osuszono i w 1340 roku powstała pierwsza budowla, a był to drewniany kościół. Do dzisiejszego dnia mieszkańcy Kazimierza mówią, że nocą w pobliżu kościoła można dostrzec błąkające się światła.

Budowa kościoła murowanego została rozpoczęta w 1385 roku, a powierzono ją rodzinie Czipserów. W roku 1387 miała miejsce konsekracja ołtarzy, natomiast konsekracja kościoła nastąpiła dnia 21 stycznia 1401 roku. Pierwotnie kościół miał mieć korpus halowy o nawach równej wysokości. Jednak w czasie prac pojawiła się koncepcja budowli bazylikowej, gdy nawa główna jest wyższa niż nawy boczne, a co za tym idzie oświetlana światłem własnych okiem. Budowę korpusu ukończono w roku 1405.

Opiekę nad kościołem król Władysław Jagiełło powierzył kanonikom regularnym laterańskim, sprowadzonym do Krakowa z Kłodzka. W roku 1410 rozpoczęła się też budowa klasztoru kanoników. W roku 1500 wybudowano szczyt fasady. Dzwonnica natomiast stanęła w latach 1566 – 1585.

Dnia 9 grudnia 1594 roku w kościele miał miejsce pożar. W jego wyniku spłonął dach oraz zniszczone zostały organy.

Z początkiem XVII wieku (w latach 1612 – 1644) wprowadzono do kościoła wiele barokowych elementów, głównie za sprawą księdza Marcina Kłoczyńskiego, który w ówczesnych czasach pełnił opiekę nad kościołem i zakonem. W tym czasie wzniesiono wieżę przyozdobioną manierystycznym hełmem, wybudowano trzy kruchty nakryte kopułami z latarniami. W kościele Bożego Ciała oglądać można najpiękniejsze stalle w Krakowie.

W 1772 wybudowany został chór, na który 100 lat później przeniesiono z prezbiterium organy.

Od początku istnienia zakonu utrzymywał on stałą liczbę 20 braci. Z reguły tej zrezygnowano na początku XX wieku, co wiązało się z koniecznością dobudowania w latach 1929 – 1930 nowych cel dla zakonników.

W 1989 roku wymieniono w bazylice dach oraz przeprowadzono prace konserwatorskie murów zewnętrznych.

Architektura

Kościół jest ceglaną trójnawową bazyliką z pięcioprzęsłowym prezbiterium oraz czteroprzęsłowym korpusem w styku filarowo-przyporowym. Strzeliste prezbiterium spięte jest szkarpami. W zachodniej wieży, sięgającej 70 m, umieszczone są cztery dzwony. Zewnętrzny arkadowy krużganek łączy kościół z klasztorem kanoników regularnych. Zachodni szczyt fasady powstał w XV wieku, a w wąskich wnękach umieszczono kamienne tarcze herbowe Polski i Litwy oraz herby królewskie. Było to znakiem, iż nad bazyliką opiekę roztaczał sam monarcha. Pod względem architektonicznym bazylika prezentuje styl gotycki, jednak wnętrze pełne jest typowo barokowych rzeźb.

Wnętrze

Wnętrze kościoła Bożego Ciała pełne jest barokowego przepychu. Przykładem może być późnobarokowa ambona, podtrzymywana przez dwie syreny i delfiny, niczym łódź, unosi się na falach. Pomiędzy nawą główną a prezbiterium, umieszczona jest figura ukrzyżowanego Jezusa, po bokach którego znajdują się figury Matki Boskiej, św Jana oraz Marii Magdaleny.

Ołtarz główny, autorstwa Tomasza Dolabelli, datowany jest na XVII wiek. W swojej dolnej części przedstawia narodzenie Jezusa, zaś w górnej części zdjęcie z krzyża. W szczycie ołtarza umieszczona jest figura Jana Chrzciciela.

Pierwsza wzmianka o organach w Bazylice Bożego Ciała pochodzi z roku 1373. Miały one byc wykonane przez mistrza Marcina w latach 1373 – 1378, a przerobione 8 lat później przez mistrza Jana. Organy te jednak uległy zniszczeniu w wyniku pożaru z 9 grudnia 1594 roku. Z roku 1606 pochodzi projekt organów 28-głosowych, które miały zastąpić instrument zniszczony w pożarze. Jednak nowe, 25-głosowe, organy zostały wybudowane dopiero w roku 1664 przez mistrza Bartłomieja Jakowicza. Kolejne, 20-głosowe, wykonał w latach 1765-1768 Michał Sadkowski. W 1870 roku organy przebudowano i umieszczono na chórze. W roku 1927, po wielu renowacjach i przeróbkach, organy te miały 27 głosów. Wtedy to wykonano ich kolejna modernizację, przeniesiono na powrót do prezbiterium i wcielono do projektu organów, jakie możemy w kościele oglądać współcześnie.

Obecnie znajdujące się w bazylice organy zaprojektowano na 83 głosy, i są to pod tym względem największe organy w Krakowie od 1963 roku. Jest to projekt autorstwa prof. Chwedczuka, prof. Jargonia oraz prof. Machla, zaś wykonawstwo powierzono firmie Dominika Biernackiego. Organy Główne (63 głosy) umieszczone są na chórze z tyłu kościoła, zaś Organy Boczne (20 głosów) znajdują się w prezbiterium i są oddalone od Głównych o ok. 70 m. Są one ze sobą połączone kablami i przekaźnikami oraz posiadają identyczne kontuary. Miech Organów Bocznych umieszczony jest nad zakrystią, zaś Organów Głównych w wieży, co sprawia że są one niesłyszalne wewnątrz bazyliki w czasie gry. Organy Boczne powstały w wyniku przebudowania poprzednich organów, zaś w latach 1958 – 1963 miała miejsce budowa Organów Głównych. W pierwszych latach XXI wieku przeprowadzono renowację organów.

Añade tu comentario

Su opinión

Comparte tus pensamientos

Tu apodo:
Título:
Tu comentario:

Calificación:

 

• flagg2008-06-15

  

  wyciszenie

  Jeden z najpiękniejszych kościołów jakie dane było mi obejrzeć.Pomimo dość znacznej ilości turystów zwiedzających ową Bazylikę,można bez problemu oddać się modlitwie.Niesamowite wrażenia estetyczne jak i duchowe w tym miejscu,zdają się nigdy nie kończyć i jest to jednym z powodów dla którego często tam powracam.

   

El come2europe.eu los editores no asumir la responsabilidad de las declaraciones de los Netizens publicados en el servicio de sitios web, y se reserva el derecho a corregir, reducir o eliminar los comentarios que contengan prohibida por la ley, también reconoció ofensivamente o infringir las normas de contenido social en contra de su voluntad